اهمیت کودهای ارگانیک

by دکتر جلال علیون - کارشناس ارشد فنی

اهمیت کودهای ارگانیک و میكروارگانیسم‌های خاک در کشت‌های صنعتی

امروزه با افزایش جمعیت، کم شدن منابع آبی و همچنین افزایش قیمت زمینهای کشاورزی، کشاورزی به روش مکانیزه از اهمیت خاصی بر خوردار شده و همین مسئله سبب شده که امروزه شاهد محصولات متنوع نهاده های کشاورزی از جمله کود، سم، بذر و محصولات دیگر باشیم که هر کدام دارای ویژگیهای خاص خود بوده و هدف از این تنوع در واقع افزایش راندمان و بهره وری در واحد سطح می‌باشد.

اهمیت میکروارگانیسمهای خاک و کودهای آلی

اهمیت میکروارگانیسم‌های خاک برای رشد همه گیاهان فوق‌العاده زیاد است. بطوریکه از خاک استریل شده نمی‌توان محصول قابل‌توجهی برداشت کرد. موجودات ذره‌بینی خاک با ریشه گیاهان همزیستی و تبادل مواد غذایی دارند. بین ۱۵ تا ۲۵ درصد ماده آلی تولید شده در فتوسنتز از ریشه ترشح شده، در اختیار این موجودات ریز قرار می‌گیرد. به این موجودات ذره‌بینی که عمدتاً از رده قارچ‌های میکروسکوپی هستند فلور خاک گفته می‌شود. هر گیاهی فلور ویژه خود را دارد و ضمن اینکه آنها را تغذیه می‌کند متقابلاً نیز محصولات تولید شده آنها نظیر هورمون‌ها، آنزیم‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها و دیگر ترکیبات را جذب می‌نماید. اگر با ذره‌بین به تارهای کشنده ریشه نگاه کنید انبوهی از رشته‌های نخ مانند سفید را ملاحظه خواهید کرد که ریشه را در برگرفته‌اند. اینها همان قارچ‌های همزیست هستند که در ازای مواد غذایی که از ریشه جذب می‌کنند کمک‌های متعددی به گیاه می‌نمایند. مثلاً با ترشح آنتی‌بیوتیک‌ از نفوذ میکروبها و قارچ‌های بیماریزا و حتی نماتدها به ریشه جلوگیری می‌کنند.

هرچه میزان و تراکم این میکروارگانیسمها بیشتر باشد به همان اندازه خاک بارورتر خواهد بود. اگر ما بطور حساب شده و علمی از کودهای آلی استفاده کنیم کمک شایانی به بالا رفتن میزان این میکروارگانیسمها در خاک خواهیم کرد.

در این اواخر با توجه به استفادۀ بی رویه از کودهای شیمیائی و سموم در خاک به خاطر بالا بردن میزان تولید، صدمات شدیدی به این میکروارگانیسمهای خاک وارد شده است، بالا رفتن شوری خاک در مناطقی همچون استانهای تهران – اصفهان و از همه بدتر یزد ماحصل همین استفاده های بی رویه از کود و سموم شیمیائی است.

بهترین درمان برای این مشکل استفاده از کودهای ارگانیک است.

آشنائی با کودهای ارگانیک

هیومیک اسید چیست؟

زمانی بود که تصور می‌رفت هر موجود زنده‌ای پس از مرگ بطور کامل به عناصر تشکیل دهنده‌اش تجزیه شده، به طبیعت باز می‌گردد. گرچه این مطلب تا حدود زیادی درست است، اما از چند دهه قبل دانشمندان متوجه شدند که تجزیه بافت‌های مرده همیشه بطور کامل انجام نمی‌شود. لااقل در مورد مواد خاص و در شرایط ویژه‌ای میکروارگانیسم‌های تجزیه کننده مواد آلی، پلیمرهای ویژه‌ای را می‌سازند که به تشکیل نفت، زغال‌سنگ و یا مواد هیومیکی (Humic Substance) منجر می‌شود.

اگر یکصد کیلوگرم بافت گیاهی، مثلاً برگ خشک را در زیر لایه نازکی از خاک قرار دهید و گرما، رطوبت و اکسیژن کافی برای آن تأمین کنید ظرف مدت چند ماه که در بهترین شرایط کمتر از یک فصل نیست، پس‌مانده‌های گیاهی به ۱۵ کیلوگرم کمپوست تبدیل می‌شوند. کمپوست در واقع ماده ارگانیک نیمه تجزیه شده است و با چشم غیر مسلح می‌توان بافت‌های گیاهی را در آن تشخیص داد.

چنانچه روند تجزیه ادامه یابد میکروارگانیسم‌های تجزیه کننده موجود در خاک که عمدتاً از قارچ‌های میکروسکوپی می‌باشند سرانجام در مدت زمانی که هیچگاه کمتر از یکسال نخواهد بود از ۱۵ کیلوگرم کمپوست چیزی حدود 3 کیلوگرم ماده نرم قهوه‌ای رنگ به جای می‌گذارند که به آن هوموس گفته می‌شود. در هوموس با چشم غیرمسلح شما آثاری از بافت گیاهی مشاهده نمی‌کنید. اما در زیر میکروسکوپ سلول‌های گیاهی قابل شناسایی هستند.

بنابراین هوموس نیز مراحل میانی تجزیه را طی می‌کند. اگر مجدداً شرایط مناسب برای فعالیت میکروارگانیسم‌ها یعنی گرما، رطوبت، اکسیژن و مواد معدنی فراهم باشد، از ۳ کیلوگرم هوموس در دوره‌ای که ممکن است به ده‌ها و یا صدها سال نیز برسد، سرانجام چیزی حدود ۱ کیلوگرم ماده سیاه رنگ مایل به قهوه‌ای به نام هیومین تشکیل خواهد شد.

مواد هیومیکی در واقع طیف وسیعی از ترکیبات آلی- معدنی گوناگون نظیر اسیدهای آمینه، پتیدها، فنول‌ها، آلدئیدها و اسیدهای نوکلئیک در پیوند با انواع کاتیون‌ها می‌باشند که مجموعاً ترکیب بسیار پیچیده‌ و شگفت‌انگیزی را ساخته‌اند که می‌توانند میلیو‌ن‌ها سال در طبیعت دوام بیاورد و اعمال بسیار شگرفی انجام دهد که قابل قیاس با هیچ ترکیب دیگری نیست. در همه خاک‌های کشاورزی هیومیک اسید بطور طبیعی وجود دارد و در واقع ۸۰ درصد مواد ارگانیک خاک را تشکیل می‌دهد. میزان ایده‌آل مواد آلی در خاک‌های کشاورزی بین ۴ تا ۶ درصد است.

در خاک‌های کشاورزی اروپا این میزان بین ۲ تا ۴ درصد و در بعضی از نقاط اروپای شرقی نظیر اوکراین به ۶ درصد می‌رسد. اما در سرزمین‌های خشک و کویری، ماده آلی خاک و به تبع آن هیومیک اسید بسیار ناچیز می‌باشد. بطوریکه به جز نوار ساحلی شمال، میزان ماده آلی خاک در اکثر نقاط کشور ما زیر 1 درصد و در بسیاری نقاط حتی زیر 1/0 درصد است و ملاحظه می‌کنید که هیومیک اسید چیز تازه‌ای نیست و تقریباً در همه خاک‌ها و آب‌های کره زمین کم و بیش وجود دارد. آنچه تازگی دارد شناخت ما از این مواد است. دیرزمانی نیست که متوجه شده‌ایم رشد گیاهان و سلامت همه موجودات زنده به نحو چشمگیری به وجود این مواد وابسته است. فقر خاک‌های کشاورزی در مناطق کویری را می‌توان با افزودن مواد هیومیک جبران نمود. خوشبختانه در برخی نقاط کره زمین و از پسمانده‌های گیاهی اعصار بسیار دور، توده‌هایی از مواد هیومیکی تشکیل شده که امروزه می‌تواند بعنوان کود و اصلاح‌کننده خاک مورد نظر مورد استفاده قرار گیرد.

مواد هومیکی موجود در طبیعی، بسیار کم در طبیعت از لحاظ بیولوژیکی و شیمیایی فعال هستند، زیرا در ترکیب ساختار آنها فلزات موجود درخاکها که مانع آزادی عمل آنها به صورت طبیعی می شوند و جذب آنها را به خودی خود برای گیاهان و درختان غیر ممکن می کنند، لذا برای جذب بیشتر آنها توسط گیاهان و درختان، این مواد را به روش های بیوشیمیایی فعال می کنند تا قابلیت انحلال آنها در آب بیشتر شود و در نهایت به راحتی جذب گیاه گردند. مواد فعال کننده که برای شکستن ساختار مولکولی بزرگ این مواد و تبدیل آنها به مولکول های ریز قابل استفاده می شوند، بعد از اضافه کردن محلولی، از مولکول شکسته شده، جدا می گردند و بنابراین، این مواد کودی می توانند از طریق روزنه های گیاه و غشاء نازک آنها جذب و مورد استفاده گیاه واقع گردند.

اسیدهای هـیومیک برای مناطق نسبتا خشک و زمین های زراعی وسیع، مهم می باشند چون در فعال کردن میکروارگانیسم های موجود در خاک کمک زیادی می کنند. اسیدهای هیومیک در مناطق کم آب و نسبتا خشک به گیاه کمک می کنند تا طول دوران رشد زیادی را داشته باشد.

کشورهای اتحادیه اروپا و در راس آن انگلستان رسیدن به اهداف بالا را سرلوحه برنامه های کشاورزی مدرن و ارگانیک قرار داده اند. تولید بالا در محصولات کشاورزی تنها از طریق استفاده از کودهای شیمیایی امکان پذیر نیست. علاوه بر این استفاده از این نوع کودها سالیانه در تمام نقاط جهان کاهش نیز می یابد (به دلیل آثار شیمیایی و گاهاً سمی آنها). این در حالی است که مصرف کود ارگانیک مانند فولویکول روز به روز بیشتر میگردد و بر مصرف سالیانه آنها به طور متوسط ۲۵٪ اضافه می شود.

خواص کلی هیومیک اسیدها

1- ساختار خاک را بهبود می‌بخشد.

2- به ریشه‌زایی بهتر کمک می‌کند.

3- باعث نگهداری بیشتر آب در خاک می‌شود.

4- به رشد سریع باکتری‌های مفید در خاک کمک می‌کند.

5- به انحلال و آزادسازی عناصر ماکرو و میکرو کمک کرده و در نتیجه نیاز به کودهای شیمیایی را به نحو محسوسی کاهش می‌دهد.

6- مقاومت به شوری را افزایش می‌دهد.

7- مقاومت به کم‌آبی را افزایش می‌دهد.

8- مقاومت به سرما را افزایش می‌دهد.

9- از سمیّت کودها و عناصر اضافی موجود در خاک می‌کاهد.

10- دوام اثر آن زیاد است و تا چند سال اثر آن در خاک باقی می‌ماند.

11- مقاومت گیاه را در مقابل انواع بیماری‌ها افزایش داده و نیاز به مصرف سموم را به نحو محسوسی کاهش می‌دهد.

12- سرعت جوانه‌زنی بذر را افزایش می‌دهد.

13- pH اسیدی این محصول به اصلاح خاک‌های قلیایی کمک می‌کند.

14- با طبیعت سازگار است و خطری برای گیاه و یا محیط زیست ندارد.

15- به حفظ توازن خاک کمک می‌کند.

16- به بهبود کیفیت محصول کمک می‌کند.

17- هیومیک اسید بهترین کلاتور طبیعی است.

فولویک اسید چیست؟

این ماده که از مشتقات مواد هیومیکی است و نقش بسیار مهمی در جذب مواد مورد نیاز در گیاه بازی می کند، تفاوت اصلی این ماده با هیومیک اسید در انتقال مواد به ریشه است، چنانچه قبلاً هم اشاره شد هیومیک اسیدها مواد موجود در خاک ( آلی و معدنی ) را قابل جذب برای ریشه می کنند، فولویک در اینجا نقش حامل را بازی می کند و میزان و امکان جذب بیشتر مواد را برای گیاه فراهم می کند، بدیهی است اگر مواد آماده شده توسط هیومیک اسید بصورت کامل جذب گیاه نشود به نوعی از کارائی این مواد خواهد کاست حال آنکه فولویک اسید این مواد را به خورد گیاه می دهد. ضمناً فولویک اسید تنها ماده‌ی شناخته شده در طبیعت تا به امروز است که می تواند هم در خاک و هم در داخل گیاه فعالیت کرده و در فرآیندهائی مثل تشکیل کلروفیل، سنتز پروتئین، تقویت و تکثیر عوامل انتقال دهنده در داخل گیاه نقش عمده ایفاء می کنند.

یک نکته جالب:

محصولاتی که دارای فولویک اسید می باشند می توانند در خاک تغییر ماهیت داده و به هیومیک اسید تبدیل شوند ولی محصولاتی که فقط از هیومیک اسید تشکیل شده اند این قابلیت را ندارند.

علت بوجود آمدن صنعت گلخانه

یکی از عمده علتهای بوجود آمدن صنعت گلخانه نیاز روز افزون به محصولات کشاورزی و در عین حال محدود بودن زمینهای زراعی و نیروی کار بود، اما این تمام داستان نیست، کره زمین در ده های اخیر با مشکلی به نام کم آبی مواجه است و این شاید عمده دلیل ایجاد این صنعت بعد از نیاز مبرم به تولیدات کشاورزی است.

این روی خوب سکه است روی دیگر آن بالا بودن هزینه های احداث، نگهداری و تولید محصولات گلخانه ای است. هزینه های تولید هر کیلو محصولی که در گلخانه تولید می شود در مقایسه با هزینه های تولید آن در شرایط سنتی در پاره از موارد به چندین برابر می رسد.

با این اوصاف باید صنعت گلخانه دارای توجیحات اقتصادی خیلی بیشتری از کشتهای دیگر ( سنتی و فضای باز ) برای دستاندرکارن این صنعت داشته باشد تا این افراد بتوانند در کار خود موفق و پایا باشند.

بزرگترین توجیه اقتصادی گلخانه در تولید محصولات خارج از فصل است. اما همیشه این نوع تولیدات با مشکلاتی مواجه است که در زیر به چند مورد آن اشاره می شود.

در تولید محصولاتی همچون خیار، این محصول معمولاً در فصول سرد سال (پائیز و زمستان) در مقایسه با فصول دیگر دارای بازار فروش بهتری است اما در این فصول گلخانه داران با مشکلاتی همچون:

- کاهش طول روز

- کاهش دمای خاک

- اختلاف زیاد دمای شب و روز

- و...

درگیر هستند. زمانی می توان در این فصول سود خوبی کرد که بتوان بر همه یا قسمت عمده از مشکلات فائق آمد و اساساً یکی از محاسن کشت گلخانه ای امکان کنترل بیشتر عوامل تولید است.

شناسائی عوامل تاثیر گذار بر تولید گلخانه ای

عوامل بیشماری بر روی تولیدات محصولات گلخانه ای به عنوان مثال خیار تاثیر دارند. از این عوامل مهم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- جذب مواد از ریشه

2- عمل فتوسنتز

3- طول روز

4- دما

متاسفانه در فصول سرد سال که زمان سوددهی گلخانه است تمامی این عوامل کاهش پیدا می کنند و جالب آنکه علت کاهش این عوامل خود طبیعت است. همانگونه که در قبل هم اشاره شد علت عمده‌ی سودده بودن صنعت گلخانه و بوجود آمدن این صنعت کنترل عوامل تولید است، حال می خواهیم بدانیم که چگونه می توان این عوامل را کنترل و یا از دیدگاه دیگر مدیریت کرد.

جذب مواد از ریشه

مواد جذب شده از ریشه به منزله‌ی مواد اولیه تولید، برای گیاه را دارد، هرچه مقدار این مواد بیشتر باشد به همان اندازه تولید محصولات بالا می رود.

نکته:

زمانی مواد جذب شده از ریشه دارای ارزش تولیدی است که گیاه بتواند این مواد جذب شده را به محصول تبدیل کند یا به بیان دیگر امکان تبدیل مواد جذب شده در گیاه به تولیدات وجود داشته باشد.

عواملی که روی جذب مواد از ریشه به گیاه نقش مهمی دارند شامل:

- تارهای کشنده

- دمای خاک

- ساختمان خاک

- میکروارگانیسمهای خاک

- فتوسنتز

تارهای کشنده‌ی ریشه

عمل جذب در بسیاری از گیاهانی مثلاً خیار از طریق تارهای کشنده‌ی ریشه صورت می گیرد. به همین علت تارهای کشنده در عمل جذب مواد از خاک به نوعی نقش اصلی را ایفاء می کنند. میزان جذب مواد از طریق تارهای کشنده ارتباط مستقیم با دما، طول روز و فتوسنتز را دارد. در زیر این ارتباط توضیح داده می شود.

ارتباط میزان جذب مواد از تارهای کشنده و دما

عمل جذب مواد توسط تارهای کشنده‌ی ریشه یک عمل کاملاً شیمیائی است، هرچه دما محیط بالاتر، طول روز بیشتر، میکروارگانیسمهای خاک بهتر و فتوسنتز بالا باشد شرایط برای بالا رفتن میزان جذب توسط تارهای کشنده افزایش خواهد یافت. در فصول سرد سال میزان جذب مواد از ریشه به شکل چشمگیری کاهش پیدا می کند.

راه حل این مشکل

برای بالا بردن میزان جذب مواد از طریق ریشه باید به روشهای زیر عمل کرد:

1- بالا بردن سطح جذب

برای این کار باید میزان تارهای کشنده را در گیاه افزایش داد این کار توسط اسید فولویک انجام می گیرد.

به جرات می توان گفت تنها کود ارگانیکی که در ایران دارای 20% فولویک اسید است، کود فولویکول می باشد. وقتی شما از این کود بطور منظم از طریق سیستم آبیاری ( مخصوصاً ) یا محلول پاشی استفاده می کنید ریشه‌ی گیاه را در بهترین و قویترین حالت برای جذب مواد از طریق تارهای کشنده قرار می دهید.

2- خاصیت اسیدی کود فولویکول و کاهش Ec خاک

همانگونه که در قبل هم به آن اشاره شد، عمل جذب مواد غذائی توسط تارهای کشنده یک عمل شیمیائی است، هرچه محیط جذب اسیدی تر باشد میزان جذب مواد از طریق تارهای کشنده بیشتر خواهد شد.

یکی دیگر از عوامل کاهش میزان جذب مواد افزایش Ec خاک است، معمولاً در فصول سرد سال Ec خاک افزایش پیدا می کند، برای مقابله با این مشکل خاصیت اسیدی کود فولویکول بهترین گزینه برای کاهش Ec خاک است.

3- نقش اسید فولویک در جذب مواد

تنها کود ارگانیکی که می تواند هم در خاک و هم در داخل گیاه فعالیت کند اسید فولویک است. مزایای زیادی برای این فعالیت تا به حال کشف شده است ولی چیزی که به موضوع ما در اینجا بیشتر ارتباط دارد در نقش تسهیل کنندگی اسید فولویک در بالا بردن میزان جذب مواد و به بیان دیگر بالا بردن میزان انتقال مواد از خاک به گیاه است.

دمای خاک

تحقیقات نشان داده است که رابطه مستقیم فی مابین میزان جذب مواد توسط ریشه و دمای خاک وجود دارد، یعنی هر چقدر دمای خاک بالا باشد میزان جذب مواد اولیه از ریشه افزایش می یابد. علت این امر همانگونه که در قبل نیز اشاره شد ماهیت جذب مواد توسط ریشه است، این عمل یک عمل شیمیائی است و هرچقدر دما بالا باشد این عمل راحتر و بیشتر انجام می پذیرد.

ساختمان خاک (فلور خاک)

یکی از عواملی که خاکهای معمولی را از خاکهای زراعی جدا می کند، ساختمان خاک است، ساختمان خاک زراعی از نظر میزان هوا، آب، میکروارگانیسمها و... مساعد برای زراعت است، هر چقدر ما بتوانیم این ساختار را تقویت کنیم میزان باردهی خاک (ارزش زراعی) بالا خواهد رفت.

کود فولویکول با دارا بودن ۳۰٪ مواد ارگانیک در بهبود کیفیت زراعی خاک نقش اساسی ایفاء می کند. اوصولاً مواد ارگانیک موجود در خاک تعیین کننده میزان حاصلخیری یک خاک است و کود فولویکول با بالا بردن میزان مواد ارگانیک خاک در حاصلخیری خاک نقش فعال ایفاء می کند.

نکته

در فصول سرد سال که مدت زمان فعالیت ریشه با توجه به کاهش طول روز و میزان نورخورشید کاهش پیدا کرده است اهمیت ساختمان خاک صد چندان می شود و بهبود این عامل بر روی میزان تولید گلخانه نقش حائز اهیمت و قابل لمسی برای گلخانه دار خواهد داشت.

میکروارگانیسم های خاک

اهمیت میکروارگانیسم‌های خاک برای رشد همه گیاهان فوق‌العاده زیاد است. بطوریکه از خاک استریل شده نمی‌توان محصول قابل‌توجهی برداشت کرد. موجودات ذره‌بینی خاک با ریشه گیاهان همزیستی و تبادل مواد غذایی دارند. بین ۱۵ تا ۲۵ درصد ماده آلی تولید شده در فتوسنتز از ریشه ترشح شده، در اختیار این موجودات ریز قرار می‌گیرد و ضمن اینکه آنها را تغذیه می‌کند متقابلاً نیز محصولات تولید شده آنها نظیر هورمون‌ها، آنزیم‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها و دیگر ترکیبات را جذب می‌نماید.

گروه دیگری از موجودات ذره‌بینی دائماً در حال تجزیه پسمانده‌های گیاهی و کودهای آلی و شیمیایی هستند و آنها را به ترکیبات ساده قابل جذب برای ریشه تبدیل می‌کنند. بسیاری از این موجودات ذره‌بینی با ترشح مواد اسیدی به انحلال و آزادسازی میکروالمنت‌های خاک کمک می‌کنند.

حال که اهمیت میکروارگانیسم‌ها تا حدودی روشن شد باید اضافه کنیم که هیومیک اسید (کود فولویکول دارای ۲۰٪ هیومیک اسید است)، غذا و همچنین محرک رشد آنهاست. هیومیک اسید با افزایش نفوذپذیری دیواره سلولی و نیز با تسریع در تولید پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک در درون سلول و نیز با مکانیسم‌های متعدد دیگری که هنوز کاملاً درک نشده‌اند به رشد و تکثیر هر موجود زنده‌ای کمک می‌کند. بخصوص تأثیر آن بر رشد میکروارگانیسم‌های مفید موجود در خاک که عمدتاً از قارچها هستند بیشتر است. ممکن است این سؤال برای خواننده پیش بیاید که آیا هیومیک اسید به رشد و تکثیر میکروب‌ها و قارچ‌های بیماریزا هم کمک می‌کند؟ پاسخ منفی است. دلیلش این نیست که هیومیک اسید همانند یک موجود هوشمند، دوست را از دشمن تشخیص می‌دهد، اما به دلیل اینکه هیومیک اسید محصول قارچ‌ها و باکتری‌های غیر بیماریزا است با نیازهای فیزیولوژیکی اینگونه موجودات نیز سازگاری بیشتری داشته، نتیجتاً به رشد و تکثیر آنها کمک می‌کند. نتیجه نهایی این کار تنگ شدن میدان فعالیت میکروارگانیسم‌های پاتوژن (بیماریزا) است.

فتوسنتز

زندگی در روی کره زمین به انرژی حاصل از خورشید وابسته است. فتوسنتز تنها فرایند مهم بیولوژیکی است که می‌تواند از این انرژی استفاده کند. علاوه بر این بخش عمده‌ای از منابع انرژی در این سیاره ناشی از فعالیتهای فتوسنتزی انجام شده در این زمان یا در زمانهای گذشته می‌باشد.

در فتوسنتز انرژی خورشیدی برای اکسیداسیون آب، آزاد کردن اکسیژن و نیز احیاء کردن دی‌اکسید کربن به ترکیبات آلی و در نهایت قند بکار می‌رود. این مجموعه از کارها را واکنشهای نوری فتوسنتز می‌نامند.

به بیان دیگر فتوسنتز تبدیل مواد جذب شده از ریشه به محصولات کشاورزی به کمک نور خورشید است. موید این نکته میزان تولید در روزهای خورشیدی و ابری است و برای گلخانه داران این نکته کاملاً مشهود است، در روزهای ابری به عینه میزان تولید محصولات گلخانه ای مثل خیار کاملاً ملموس کاهش پیدا می کند.

در مورد اهمیت فتوسنتز همین بس که مهمترین عامل در تولید محصولات گلخانه ای است، تقویت این عامل یعنی تقویت محصولات گلخانه ای و بالا بردن سود.

همانگونه که در قبل هم اشاره شد باید تمهیداتی اتخاذ شود که میزان سود در فصول سرد سال به حداکثر برسد، اما نقطه ای که باید ذکر شود این است که کاهش عمل فتوسنتز ارتباط مستقیم با طول روز، دما، میزان جذب مواد از ریشه و... را دارد. برای فائق آمدن به این مشکلات باید کارهای زیر انجام پذیرد.

1- بالا بردن میزان جذب از ریشه

با توجه به مباحثی که در قبل عنوان شد باید میزان مواد جذب شده از ریشه را به حداکثر رساند تا مواد اولیه‌ی مورد نیاز برای عمل فتوسنتز و تولید محصولات فراهم شود.

نکته

هرچقدر میزان عمل فتوسنتز افزایش یابد به همان مقدار، میزان جذب مواد از طریق ریشه افزایش پیدا خواهد کرد، چون یکی از علل کاهش جذب مواد از ریشه در فصول سرد سال کاهش میزان فتوسنتز است.

2- بالا بردن میزان فتوسنتز

اگر ما بتوانیم میزان فتوسنتز انجام شده در واحد سطح برگها را افزایش دهیم، میزان تولید محصولات افزایش خواهد یافت. برای این منظور باید از کود فولویکول استفاده کرد.

مکانیسم کود فولویکول در بالا بردن میزان فتوسنتز

این کود با دارا بودن 30% مواد ارگانیک و مهمتر از آن 20% فولویک اسید میزان تولید محصول را بالا می برد، علت عمده‌ی این امر فعالیت این اسید در داخل گیاه است، هنگامیکه از کود فولویکول استفاده می شود، اسید فولویک وارد گیاه می شود، ورود این ماده باعث تقویت عمل فتوسنتز در گیاه و به طبع آن بالا رفتن میزان محصولات گلخانه ای می شود. این کود باعث:

- بالا رفتن سطح جذب مواد از برگ و ریشه

- تقویت رنگدانه های کلروفیل (مواد فتوسنتز کننده) و سبزتر شدن گیاه

- تقویت و بالا بردن میزان مواد انتقال دهنده‌ی مواد غذائی در گیاه

- بالا بردن میزان عمل تنفس و سنتز پروتئین می‌شود.

3- استفاده از محلول پاشی

به دلایل متعددی میزان جذب مواد از ریشه کاهش می یابد، یکی از مهمترین این عوامل افزایش Ec خاک است. چنانچه می دانید ریشه تا مقدار مشخصی از Ec را می تواند تحمل کرده و مواد را از خاک جذب کند، اگر مقدار Ec خاک از این مقدار تجاوز کند ریشه عملاً امکان جذب مواد را نخواهد داشت، کاهش دمای خاک در تقویت این عامل نقش مهمی را بازی می کند و اصولاً یکی از علل کاهش جذب مواد از ریشه افزایش Ec خاک است، برای فائق آمدن به این مشکل باید مواد مورد نیاز (مخصوصاً میکروالمانها) باید از طریق برگ به گیاه برسانیم.

نقش فولویکول در محلول پاشی

فولویکول به دلیل دارا بودن موارد زیر میزان جذب مواد از طریق برگ را به شکل چشمگیری افزایش می دهد.

- تقویت عوامل انتقال دهنده

فولویکول به دلیل دارا بودن اسید فولویک عوامل انتقال دهنده‌ی مواد غذائی را تقویت و افزایش می دهد.

- بالا بردن سطح جذب

فولویکول به دلیل دارا بودن ۳۰٪ ماده‌ی ارگانیک به شکل چشمگیری میزان جذب مواد را در برگ افزایش می دهد.

- کاهش Ec محلول

فولویکول به دلیل خاصیت اسیدی خود Ec محلول را کاهش داده و میزان جذب را بالا می‌برد.

بازگشت

افزودن یک دیدگاه

جمع 7 و 7 برابر است با؟