شوری خاک در کشاورزی فضای باز

به جرات می توان گفت که شوری بزرگترین مشکل در کشت های فصای باز است.

شوری رابطه مستقیم با:

  • افزایش شدید pH و Ec خاک بستر

  • افت شدید میزان باردهی

  • افزایش میزان مصرف آب

  • افزایش بی رویه استفاده از سموم

  • توقف رشد

  • مشکل ریشه زائی و ضعیف بودن ریشه و ... دارد.

علائم شوری در کشت های فضای باز:

  • وجود رگه های نمکی مخصوصا بعد از آبیاری روی پشته ها

  • عدم رشد و توسعه ریشه. معمولا به دلیل عوامل بازدارنده رشد (شوری) گیاه در کشت های فضای باز رشد رویشی و باردهی بسیار ضعیفی دارند.

  • استوپ کردن کشت . در بعضی از موارد که شوری خاک از یک حدی بالاتر می رود، گیاه دچار استوپ خواهد شد، یعنی اصلا رشدی انجام نخواهد داد.

  • افت شدید میزان باردهی

  • وجود علائم کمبود مواد غذائی با وجود استفاده از انواع کودها. کشاورز در مقاطع مختلف از کودهای متنوعی استفاده می کند ولی باز هم علائم کمبود و عدم رشد و توسعه متناسب با کودهای مصرفی در کشت مشاهده می شود.

  • ضعف عمومی کشت و عدم مقاومت طبیعی در مقابله با آفات و استرس های محیطی یعنی کلا کشت ضعیف است، و با کوچکترین تغییرات در شرایط محیطی مثل افزایش میزان رطوبت و ... به سرعت مریض خواهد شد.

  • استفاده بسیار زیاد از سموم در مقایسه با استانداردهای جهانی و ...

علت اصلی شوری در کشت های فضای باز:

عوامل بسیار زیادی می توانند در شوری خاکهای زراعی نقش داشته باشند ولی اگه بخواهیم به اصلی ترین آنها اشاره داشته باشیم به سه عامل اصلی زیر خواهیم رسید.

  • استفاده از آب شور در آبیاری

  • استفاده غلط از کودهای شیمیائی

  • عدم تامین مواد ارگانیک خاک بستر

راهکارها:

شاید بصورت تئوری راهکاری زیادی تا الان مطرح شده باشد ولی ما به دنبال راهکارهای عملی هستیم. اگه بخواهیم این راهکارهای عملی رو فهرست وار جمع بندی بکنیم به نتایج زیر خواهیم می رسیم:

  • عدم استفاده از آب شور یا کاهش شوری آب مصرفی این یک مشکل بسیار همه گیره که متاسفانه در بیشتر مناطق کشور با این مشکل درگیر هستیم.

  • تقویت ریشه زائی برای کاهش مضرات شوری آب در خاک بستر. مهمترین مشکلی که شوری برای گیاه ایجاد می کند عدم رشد و توسعه ریشه است که ما با رفع این کمبود عملا شوری را کنترل خواهیم کرد. بهترین مواد برای از بین بردن شوری خاک های زراعی استفاده از کودهای حاوی اسید هیومیک، اسید فولویک و مواد ارگانیک است. خوشبختانه در سبد کودی ما، کودهای متنوعی از جمله:

فولویکول

بیوهیومات 30

بیوتچ

در بسته بندی های متنوع وجود دارند که می توانید از این کودها به تنهائی با به همراه سایر کودها در این نوع کشتها استفاده کنید.

جدول توصیه های کودی در کشت های فضای باز جهت از بین بردن شوری خاک بستر

ردیف

نام محصول

نوع کشت

مقدار در هر 1000 مترمربع سطح زیر کشت

1

فولویکول

فضای باز: آفتابگردان، گوجه فرنگی، لوبیا، ذرت، سیب زمینی، پیاز، چغندرقند و ...

1 الی2 لیتر

2

بیوهیومات 30

فضای باز: آفتابگردان، گوجه فرنگی، لوبیا، ذرت، سیب زمینی، پیاز، چغندرقند و ...

2 الی 3 لیتر

3

بیوتچ

فضای باز: آفتابگردان، گوجه فرنگی، لوبیا، ذرت، سیب زمینی، پیاز، چغندرقند و ...

2 الی 3 لیتر

 

  • اصلاح الگوی استفاده از کودها:

  1. استفاده از کودها طبق جیره کودی، یعنی در هر مرحله از کشت کود متناسب با احتیاجات کودی گیاه در آن مرحله را به شکل صحیح و درست و به مقدار کافی استفاده کنیم. برای این منظور در قسمت پایگاه دانش می توانید چند نمونه از جیره های کودی برای کشت های فضای باز را مشاهده نمایید. ضمنا برای دریافت سایر جیره ها نیز می توانید با واحد فنی مجموعه ارتباط برقرار کرده و ضمن ارسال اطلاعات کشت خود جیره مخصوص را دریافت نمائید.

  2. استفاده از کودهای متناسب با کشت های فضای باز از لحاظ ساختار. نوع کود باید با نوع کشت متناسب باشد، شاید کودی که برای کشت گلخانه ای خوب است لزوما برای کشت فضای باز که (موضوع بحث ماست) خوب نباشد ما باید کود را بر طبق شرایط خاصی که یکی از مهمترین آنها نوع کشت است انتخاب بکنیم.

  3. استفاده از کودهای مدرن با:

        1. ماندگاری بالا

        2. قدرت جذب زیاد از طرف ریشه

  • تامین و تقویت مواد ارگانیک خاک

  • اصلاح الگوی آبیاری بر مبنای

  1. ساختار (فلور) خاک زراعی

  2. نوع کشت

  3. شرایط محیطی

در مقالات بعدی به شکلی تکمیلی تر به بیان هر یک از این موارد خواهیم پرداخت.

باتشکر

دکتر جلال علیون