شوری خاک در کشاورزی باغی

به جرات می توان گفت که شوری بزرگترین مشکل در کشت های باغی است.

شوری رابطه مستقیم با:

  • افزایش شدید pH و Ec بستر و کاهش جذب مواد از ریشه

  • افت شدید میزان باردهی

  • افزایش میزان مصرف آب

  • افزایش بی رویه استفاده از سموم

  • استوپ درخت و عدم رشد و توسعه آن

  • مشکل ریشه زائی و ضعیف بودن ریشه و ... داره.

علائم شوری در کشت های باغی:

  • علائم کمبود در درختان مثل کلروز (کمبود آهن – منیزیم)

  • باردهی بسیار ضعیف ( یا عدم باردهی مقرون به صرفه)

  • خشک شدن درختان بدون وجود آفات و بیمارئی ها، یعنی درخت به خودی خودی خشک می شود، البته برای یک مدتی این درخت هیچگونه رشد و توسعه ای نداشته است.

  • عدم رشد و توسعه درخت و کوچک ماندن آن. به عنوان مثال یک درخت از لحاظ زمان کاشت آن مثلا ۵ ساله است ولی قد و هیکل درخت در حد یک درخت 2 یا 3 ساله است.

  • ریشه زائی بسیار ضعیف. وقتی شما ریشه یک درختی را بررسی می کنید خواهید دید، ریشه بسیار ضعیف و کوچیکی دارد.

  • ضعف عمومی در درختان و عدم وجود مقاومت در مقابله با عوامل بیماریزا، به سادگی این درختان مرض می شوند، با کوچکترین تغییرات در شرایط محیطی مثل افزایش رطوبت یا افت دما این درختان دچار بیماری می شوند.

  • کوتاه بودن عمر مفید درخت در مقایسه با استانداردهای بین المللی. یعنی مثلا یک درخت هلو بجای اینکه 7 سال باردهی داشته باشد در عرض 4 سال از بین رفته و باغدار مجبور به واکاری درخت خواهد بود که این خودش یک هزینه مازاد برای باغدار است.

 

علت اصلی شوری در باغات:

  • آب شور----------- به جرات می توان گفت که عمده ترین علت در شوری باغات همین آب شور است که منشاء اصلی آن هم استفاده از روان آبها ( آب رودهای دائمی یا فصلی) یا آبهای زیر زمینی شور در آبیاری باغات است.

  • عدم تامین مواد ارگانیک خاک که به خاطر اهمیت

  • استفاده غلط از کودهای شیمیائی. متاسفانه در خیلی از موارد از کودی که در کشتهای فضای باز استفاده می کنیم و متناسب برای آن نوع کشت است را در باغات هم استفاده می کنیم. این کاری رابطه مستقیم با افزایش شدید شوری خاک های اطراف ریشه دارد.

راهکارها:

  • عدم استفاده از آب شور یا کاهش شوری آب مصرفی

  • تقویت ریشه زائی

  • اصلاح الگوی استفاده از کودها:

  1. استفاده از کودها طبق جیره کودی. یعنی در مراحل مختلف کشت از کودهائی که حاوی عناصر مورد نیاز درخت در آن مرحله از رشد و نمو استفاده بکنیم. شما می توانید در قسمت پایگاه دانش/ برنامه های کودی چند نمونه از این جیره های کودی را مشاهده فرمایید.

  2. استفاده از کودهای متناسب با کشت های باغی از لحاظ ساختار به زبان ساده از کودی که مثلا در کشت گندم استفاده می کنیم (مثل کود اوره) در باغ سیب استفاده نکنیم چرا که این نوع کودها در کشت های باغی نه تنها هیچ سودی برای درخت ندارند بلکه به دلیل حجم بالای مواد کودی با ماندگاری بسیار کم و سوزانندگی زیاد باعث ایجاد آسیب به درختان می شوند.

  3. استفاده از کودهای مدرن با:

        1. ماندگاری بالا

        2. قدرت جذب زیاد از طرف ریشه

  • اصلاح خاک اطراف ریشه و برقراری فشار تورژسانسی

  • استفاده ویژه از محلول پاشی در تامین احتیاجات درخت. این مورد بسیار مهم است، ما می توانیم با ایجاد شرایط مناسب و استفاده از کودهای خاص، عمده احتیاجات کودی را در باغات از طریق محلول پاشی تامین کنیم. به این نکته مهم در جیره های کودی که در بالا اشاره شده کاملا توجه شده و عمده احتیاجات درختان از طریق محلول پاشی تامین می شوند.

  • تامین و تقویت مواد ارگانیک خاک اطراف ریشه

  • اصلاح الگوی آبیاری بر مبنای

  1. ساختار (فلور) خاک

  2. نوع درختان کاشت شده در باغات

  3. شرایط محیطی

در مقالات بعدی به تفصیل به هر یک از موارد فوق خواهیم پرداخت.

 

باتشکر

دکتر جلال علیون