سیلیکون در کشاورزی و تغذیه‌ی گیاهان

توسط (بروزرسانی: )

وطن بیو

اخیراً مشخص شده که سیلیکون یکی از مواد مغذّی مفید برای گیاهان است. بسیاری از کشاورزان استفاده از این ماده‌ی معدنی را در برنامه‌های باروری محصولات خود قرار داده‌اند.

برای درک بهتر نقش سیلیکون در تغذیه‌ی گیاهان بهتر است ابتدا تفاوت‌های بین برخی اصطلاحات هم‌آوا همچون سیلیکون، سیلیکا، سیلیکات و سیلیکون را درک کنیم.

تعریف

سیلیکون: بعد از اکسیژن، سیلیکون فراوان‎ترین عنصر شیمیایی پوسته‌ی زمین است و در رده‌ی دوم قرار دارد که با نماد Si مشخص می‎شود.

گرچه ۲۸٪ از جرم کره‌ی زمین از سیلیکون تشکیل شده است ولی سیلیکون خالص به‎ندرت یافت می‎شود. بیشتر سیلیکون موجود در کره‌ی زمین با اکسیژن ترکیب شده است. از پیوند سیلیکون با اکسیژن ترکیباتی حاصل می‌شود که در ادامه به آنها می‎پردازیم.

سیلیکا یا سیلیسیم دی‌اکسید (SiO2) یا کانی‎های سیلیکات احتمالاً بزرگترین گروه کانی‎هایی هستند که کره‌ی زمین را دربرگرفته‎اند. این کانی‎ها حاصل ترکیب عناصر سیلیکون و اکسیژن با موازنه‎های مختلف هستند.

۹۰٪ از پوسته‌ی زمین از این ترکیبات تشکیل شده است. رایج‌ترین صورت‌های کانی‎های سیلیکات عبارتند از: کوارتز، اگیت (عقیق)، عقیق سلیمانی (سنگ باباقوری)، یشم، ورمیکولیت، تاک و فلدسپار

سیلیکون یک گروه از پلیمرهای رابرمانند را ترسیم می‎کند که احتمالاً به جای اینکه ماده‌ی مغذی محصولات کشاورزی باشد، بخشی از ماشین‎آلات کشاورزی بوده است.

نقش سیلیکون در گیاهان

اکنون که این عبارات بطور دقیق مشخص شدند راحت‎تر می‌توان به نقش بنیادین سیلیکون در کشاورزی و تغذیه‌ی گیاهان پرداخت.

سیلیکون همان چیزی است که زیست‎شناسان گیاهی آن را «ماده‌ی غذایی مفید (امّا) غیرضروری برای گیاه» می‌نامند. یعنی لازم نیست کشاورزان، سیلیکون را همانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم (NPK) برای گیاهان خود استفاده کنند. ولی کاربرد آن می‌تواند برای تک‎لپه‎ای‎ها (تمام انواع غلّات، گندم، ذرّت، علف مرتع، نیشکر و خیزران و گیاهان دارای پیاز) و دولپه‎ای‎ها (سبزیجات برگ‎دار، بنشن‎ها) مزایای زیادی داشته باشد.

واضح است که سیلیکون در تقویت دیواره‌ی سلّولی گیاهان نقش دارد. به همین دلیل سیلیکون می‎تواند به افزایش مقاومت گیاهان در برابر آفات و بیماری‎ها، (افزایش) مقاومت در برابر خشکسالی و فلزّات سنگین و همچنین افزایش کیفیت و بازدهی محصول کمک می‌کند.

به‎عنوان مثال کشاورزان خانواده‌ی کدو (خیار، کدوتنبل، کدوقلیایی) غالباً برای افزایش مقاومت گیاه به کپک پودری نوعی سیلیکون را به آب آبیاری اضافه می‎کنند.

تصور می‎شود این مکانیسم با تقویت دیواره‎های سلولیِ برگ‌های گیاه، آنها را دربرابر اسپورهای (هاگ) قارچی مهاجم موجود در فضاهای بین‎سلولی مقاوم می‎کند. همچنین با افزایش نفوذپذیری آب در ریشه‎های گیاه آنها را در برابر تنش خشکی تشدیدکننده‌ی بیماری مقاوم می‎کند.

 

نوع سیلیکون موجود برای گیاهان

نوع سیلیکونی که به‎عنوان ماده‌ی مغذی در دسترس گیاهان قرار می‎گیرد سیلیسیک اسید (H4SiO4) نام دارد. میزان سیلیکون و در دسترس بودن این ترکیب تحت تأثیر سایر بخش‎های ترکیب خاک یعنی pH، وجود رس در خاک، مواد آلی، آهن (Fe)، اکسید/هیدروکسید آلومینیوم (Al) است.

جذب بهینه‌ی گیاه

درباره‌ی چگونگی مدیریت (کاربرد) سیلیکون در خاک و جذب بهینه‌ی آن توسط گیاه، تاکنون تحقیقات زیادی انجام شده است. ولی در حال حاضر بهترین گزینه‌های موجود در بازار، افشانه‎های محلول سیلیکون هستند.

کاربرد

هیچ مدرکی مبنی بر مضربودن استفاده از ترکیبات سیلیکون در رژیم حاصل‌خیزی کشت موجود نیست؛ با این حال، تمام مزایای سیلیکون نیز مشخص نشده است. بنابراین، با افزودن این عنصر به برنامه‌ی غذایی معمول گیاه، می‎توانیم کیفیّت و کمیّت محصول را بررسی و سرمایه‌گذاری در این زمینه را ارزیابی کنیم.

این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

5 از 5 ستاره (1 رای)

بازگشت

دیدگاه‌ها

افزودن یک دیدگاه

لطفا 6 و 4 را با هم جمع نمایید.

مشترک خبرنامه وطن‌بیو شوید!

لطفا جمع 9 و 2 را محاسبه نمایید.