۱۰ نکته برای آبیاری گیاهان در گلدان

توسط واحد آموزش (بروزرسانی: )

وطن بیو

کاشت گل و گیاه در گلدان دارای مزایای فراوانی است اما چالش‌هایی نیز به همراه دارد. یکی از این چالش‌ها، آبیاری صحیح است که برای اطمینان از سلامت گیاهان ضروری است. با اینکه اکثر مردم نگران این هستند که به گیاهان خود کم آب ندهند، واقعیت این است که آبیاری بیش از حد نیز بسیار شایع است و منجر به غرق شدن گیاهان در آب اضافی می‌شود.

در اینجا به ۱۰ نکته برای آبیاری صحیح گیاهان گلدانی فضای باز اشاره شده است.

۱- گیاهان خود را بشناسید

چه گیاهتان در باغچه باشد و چه در گلدان، خاک مورد نیاز برای اکثر آنها «خاک مرطوب اما با زهکشی مناسب» است. این بدین معناست که خاک نباید به طور مداوم غرق و اشباع شود بلکه فقط باید مرطوب باشد. خوشبختانه، امروزه با وجود خاک‌های گلدان مخصوص که برای زهکشی مناسب آماده شده‌اند، این کار ساده‌تر از گذشته است.

با این حال، گیاهان مختلف به میزان متفاوتی از رطوبت نیاز دارند. بعضی از گیاهان دوست دارند خشک باشند، برخی دوست دارند بین آبیاری‌ها کمی خشک شوند و دسته‌ای از گیاهان نیز وجود دارند که بسیار حساس بوده و اگر اندکی خشک شوند، جوانه و برگ‌هایشان خشک می‌شود. به عنوان یک قاعده کلی، گل‌های یک‌ساله دوست ندارند خیلی خشک شوند. ساکولنت و کاکتوس‌ها دوست دارند کمی خشک شوند. سبزیجات مخصوصاً آنهایی که آبدار هستند (مانند گوجه‌فرنگی، خیار، خربزه) دوست دارند مرطوب باشند و به مقدار زیادی آب احتیاج دارند. بعضی از گیاهان (مانند ریحان، رزماری، آویشن، شوید) دوست دارند که کمی بین آبیاری‌ها خشک شوند و در این صورت طعم آنها بهتر می‌شود. گیاهان دیگری مانند جعفری، مریم‌گلی و پیاز رطوبت بیشتری نیاز دارند. یکی از راه‌های پی بردن به میزان آب مورد نیاز گیاهان این است که برچسب (مشخصات) گیاه را در نزدیکی گلدان یا داخل خاک آن قرار دهید.

۲- خاک مناسب را انتخاب کنید

تولیدکنندگان خاک گلدان، برای راحت‌تر شدن کار شما محصولات مختلف با ترکیبات متفاوت ارائه می‌دهند. محصولاتی که با عنوان «خاک گلدان استاندارد» شناخته می‌شوند، معمولاً حالت «مرطوب اما به خوبی زهکشی شده» را که بیشتر گیاهان ترجیح می‌دهند فراهم می‌کنند. خاک‌های گلدانی که برچسب «کاکتوس و ساکولنت» دارند خاک‌های شنی‌تری هستند که آب‌شان سریع‌تر تخلیه می‌شود و محیطی ایده‌آل برای گیاهانی که در شرایط خشک رشد می‌کنند فراهم می‌کنند. سایر مخلوط‌های خاک گلدان ممکن است «مخصوص سبزیجات» باشند. این خاک‌ها در جذب و نگه داشتن آب تا حدودی بهتر از خاک‌های گلدان استاندارد عمل می‌کنند.

خاک‌هایی که برچسب «کنترل رطوبت» دارند معمولاً درصد بالاتری از پیت ماس، کوکوپیت و سایر مواد مرطوب‌کننده دارند. گفته می‌شود که آنها از غرقاب شدن خاک و کم‌آبی جلوگیری می‌کنند، اما در واقعیت، آنها برای گیاهانی که آب زیادی لازم دارند مانند سبزیجات و گل‌های سالانه، مناسب هستند.

توجه داشته باشید که به برخی از خاک‌های گلدان، کودهای مخصوص اضافه می‌شود؛ این هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند، مشروط بر اینکه مواد مغذی متناسب با گیاهانی باشند که می‌خواهید کشت دهید. اما اگر از این نوع خاک گلدان استفاده می‌کنید، دیگر در هنگام آب دادن به گیاهان نیازی به افزودن مواد مغذی محلول در آب نخواهید داشت.

پر کردن گلدان با خاک معمولی باغچه به دلایل مختلفی توصیخ نمی‌شود، بخشی از دلیل آن این است که خاکِ باغ فاقد مواد نگهدارنده‌ی رطوبت و زهکشی مناسبی که در خاک‌های تجاری گلدان دیده می‌شود می‌باشد. با اینکه کاشتن گیاه در گلدانی که پر از خاک باغچه است می‌تواند خوب باشد، اما معمولاً به اصلاحات زیادی با موادی مانند پیت ماس، کمپوست، ورمیکولیت یا پرلیت نیاز است.

۳- از گلدان مناسب استفاده کنید

بسیاری از گلدان‌ها به اصطلاح «نفس می‌کشند» و اجازه می‌دهند که خاک به سرعت خشک شود. گلدان‌های سفالی و گلدان‌های آویز به سرعت خشک می‌شوند. همچنین، گلدان‌های فلزی که گرمای خورشید را به خود جذب می‌کنند نیز می‌توانند به سرعت خاک گلدان را خشک کنند. این بدان معنا نیست که شما نباید از گلدان‌های ساخته‌شده از این مواد استفاده کنید، بلکه به این معنی است که باید آنها را به دقت تحت نظر داشته باشید و بیشتر از میزانی که به گلدان‌های پلاستیکی و سرامیک لعاب‌دار آب می‌دهید، آنها را آبیاری کنید.

در صورتی که امکان داشته باشد بزرگ‌ترین گلدان‌ها را استفاده کنید تا خاک بیشتری را در خود جای بدهند. خاک گلدان زیاد، رطوبت بیشتری را در خود نگه می‌دارد و فضای کافی را برای جذب آب توسط ریشه‌ها فراهم می‌کند. هرچه گلدان کوچک‌تر باشد، باید بیشتر رطوبت خاک را بررسی کنید. البته برای ساکولنت و کاکتوس‌ها بهتر است از گلدان‌های کوچکتر استفاده کنید تا مجبور نباشید هنگام آبیاری، آب بیش از حد به آنها بدهید.

۴- سطح رطوبت را بررسی کنید

قبل از آب دادن به گیاهان، بررسی کنید که آیا گیاه شما واقعاً به آب احتیاج دارد یا خیر. گاهی اوقات ممکن است قسمت بالای خاک خشک به نظر برسد اما زیر آن کاملاً مرطوب باشد. بنابراین برای بررسی میزان رطوبت می‌توانید یک بند انگشت خود را داخل خاک فرو کنید. اگر نوک انگشتانتان خیس نشد، گیاهتان به آب احتیاج دارد. سطح رطوبت در یک روز گرم تابستان می‌تواند به سرعت تغییر کند، بنابراین خاک گلدانی که در صبح کاملاً مرطوب است ممکن است تا اواسط بعدازظهر خشک شود.

۵- عمیق آبیاری کنید

مهم‌ترین نکته هنگام آبیاری گیاهان این است که به مدت طولانی و مناسب به آنها آب بدهید. بهتر است این کار را تا زمانی که آب از سوراخ‌های پایین گلدان شما خارج شود ادامه بدهید. بسته به اندازه گلدان شما، بسیاری از ریشه‌های گیاه در قسمت‌های عمیق آن قرار خواهد داشت و با آبیاری کافی به گیاه، آب به ریشه‌های پایینی نیز خواهد رسید. این عمل همچنین ریشه‌ها را ترغیب می‌کند به سمت پایین گلدان رشد کنند که برای گیاهان بهتر است. آبیاری‌های کم‌عمق و مکرر باعث می‌شود که ریشه گیاه در نزدیکی بالای گلدان باقی بماند که در این صورت به گرما و خشکی حساس‌تر خواهد بود.

۶- هنگام صبح به گیاه آب بدهید

ریشه گیاهان بیشتر هنگام صبح و عصر پذیرنده‌ی آب است و در آفتابِ ظهر این حالت کاهش می‌یابد. از بین این دو زمان، صبح گزینه بهتری است زیرا آبیاری هنگام عصر باعث می‌شود آب در طول شب روی برگ‌ها و خاک بماند که می‌تواند منجر به بیماری‌های قارچی مانند کپک پودری بشود. با این حال، هر وقت دیدید که گیاهان خشک هستند، صرف‌نظر از اینکه ساعت چند است، به آنها به اندازه کافی آب بدهید.

۷- به خاک آب بدهید نه برگ‌ها

بعضی از گیاهان خصوصاً گیاهانی که دارای برگ‌های پرزدار هستند، اگر در آفتاب روی برگ‌هایشان آب بریزید مستعد آفتاب‌سوختگی می‌شوند. قطرات آب می‌توانند مانند ذره‌بین‌های کوچکی عمل کنند و گیاه شما را بسوزانند. حتی اگر برگه‌ای گیاه شما صاف و بدون پرز باشند، هنوز هم بهتر است که در صورت امکان به خاک آب بدهید نه برگ‌ها. برگ‌های مرطوب باعث افزایش احتمال پیدایش قارچ، کپک و سایر بیماری‌های گیاهی می‌شوند.

به‌جای پاشیدن آب از جهت بالا بر روی گیاه، سر آبپاش را از ظرف آبپاش یا شلنگ جدا کنید و آب را روی خاک گیاه بریزید.

۸- به باران بسنده نکنید

حتی اگر فکر می‌کنید که باران رطوبت مورد نیاز گیاهان شما را تأمین کرده است، هنوز هم خاک را بررسی کنید. بعضی اوقات شاخ و برگ گیاهان و گل‌های آنها می‌توانند به عنوان چتر عمل کرده، از رسیدن آب به خاک گیاه جلوگیری کنند و قطره‌های آب را به بیرون از گلدان بریزند. به علاوه یک ‌بارندگی کوتاه، حتی اگر سنگین به نظر برسد، ممکن است برای آبیاری و اشباع کامل خاک گلدان، از بالا به پایین، کافی نباشد.

۹- اجازه ندهید خاک کاملاً خشک شود

اکثر خاک‌های گلدان، در صورتی که به طور کامل خشک شوند، سخت می‌شوند و دیگر آب را جذب نمی‌کنند. همچنین خاک گلدان می‌تواند هنگام خشک شدن از کناره‌های گلدان جدا شود، بنابراین حتی وقتی فکر می‌کنید به اندازه کافی آب داده‌اید، ممکن است آب فقط در طرفین گلدان جریان داشته باشد و گیاهتان تشنه بماند.

اگر خاک خشک شود، چندین انتخاب دارید. اگر گلدانتان نسبتاً کوچک است، می‌توانید کل گلدان را بردارید و آن را در یک ظرف بزرگ‌تر پر از آب غوطه‌ور کنید و وقتی‌که حباب‌ها متوقف شدند آن را بیرون بیاورید. برای یک گلدان بزرگ یا گلدانی که حمل آن دشوار است، با یک مداد یا هر چیز تیز دیگری چندین سوراخ در خاک ایجاد کنید و سپس به آن مقدار زیادی آب بدهید تا مطمئن شوید که آب به درستی در خاک نفوذ می‌کند و فقط به طرفین آن سرازیر نمی‌شود. یا اینکه خاک را مثل شخم زدن بهم بزنید تا خاک نرم شود. با این کار امکان نفوذ هوا به خاک نیز فراهم خواهد شد.

۹- تصور نکنید یک‌بار کافی است

بسته به مکانی که در آن زندگی می‌کنید، اندازه گلدان‌ها و نوع خاکی که استفاده می‌کنید، ممکن است مجبور باشید بیش از یک‌بار در روز به گلدانتان آب بدهید. گرما، باد و هوای خشک می‌توانند به سرعت گیاهان شما را خشک کنند. گلدان‌های سفالی، گلدان‌های آویز و گلدان‌های فلزی همه ممکن است در یک روز گرم و پر باد تابستانی به سرعت خشک شوند. در طول فصل‌های گرم سال، شما احتمالاً دستتان می‌آید که کدام گلدان‌ها باید بیش از یک‌بار در روز بررسی شوند اما وقتی گیاهتان را تازه کاشته‌اید، بهتر است که گلدان‌های خود را یک‌بار صبح و یک‌بار دیگر در بعدازظهر بررسی کنید. یک گلدان کوچک حتی ممکن است در روزهایی که هوا گرم و خشک است به سه بار آبیاری نیاز داشته باشد.

این مطلب چقدر برای شما مفید بود؟

4,3 از 5 ستاره (11 رای)

بازگشت

دیدگاه‌ها

دیدگاه توسط متین |

با سلام من حدود 15 روز هستش ک به گیاه آگلونما طلایی آب دادم اما چون خود گیاه و گلدونش بزرگ هستش هنوز سطح خاک گلدون نَم داره و وقتی آروم خاک رو جابه جا کردم همچنان خاک های زیری هم خیس هستن
تا خشک نشن نباید بهشون آب بدم درسته؟

پاسخ واحد آموزش

آگلونما در خاک مرطوب -نه غرق آب- رشد می‌کند. بهتر است هر بار آبیاری به صورت کامل باشد (یعنی مقداری آب در زیر گلدانی جمع شود). آبیاری بعدی زمانی باشد که روی خاک خشک شده باشد. در هر صورت باید آبیاری متعادل باشد نه خیلی زیاد و نه خیلی کم. برای اطلاعات بیشتر نگهداری آلگونما را مطالعه کنید.

دیدگاه توسط سمیرا |

سلام توضیحاتتون عالی بود فقط یه سوال دارم . گلدون سرامیک لعابدار با این توضیحات شما پس خاک رو مدت طولانی تری مرطوب نگه میداره ... حالا این گلدون اگه استوانه ایی شکل باشه با بررسی دو سانت خشکی روی خاک نمیشه از خشک بودن خاکهای انتهای گلدان مطمئن شد ... بر چه اساس آبیاری کنیم که نه با صبر زیاد برای انتهای گلدان،گیاه خشکی بکشه ... نه به خاطر خشک شدن چند سانت سطح خاک ، زود ابیاری بشه و با خیس موندن انتهای گلدان باعث قارچ یا آفت و گندیدگی ریشه ها بشه ؟

پاسخ واحد آموزش

من خودم اولا از گلدان‌های سرامیکی و خاک مخصوص استفاده کنم. و برای اینکه مطمئن شوم آب اضافی گلدان خالی می شود، زیر گلدان حداقل ۴ عدد سوارخ ایجاد می‌کنم چون با رشد ریشه‌ها ممکن است بعضی سوراخ‌ها کیپ شوند. ثانیا همیشه داخل گلدانها را حدود ۲ سانتی‌متر با سنگ درشت پر می‌کنم تا آبی که داخل زیرگلدانی جمع می‌شود با خاک گلدان تماس نداشته باشد. البته سعی می‌کنم سریعا آب زیر گلدانی را خالی کنم تا امکان گردش هوا به داخل گلدان از زیر گلدان مسدود نشود.

دیدگاه توسط آریو |

عالی .ولی به فصول و اندازه گلدان برای کاکتوس و گیاهان کامل اشاره نکردید

پاسخ واحد آموزش

بله این مطلب شامل توضیحات مختصری بود و به شما دید کلی را می‌دهد. آبیاری هر گیاهی در فصول مختلف دارای شرایط خاصی است.

ولی اندازه گلدان در میزان آبیاری تاثیری ندارد. نکته اساسی این است که در هر بار آبیاری باید مقداری از آب از ته گلدان خارج شود تا نشان دهد که آب به تمام خاک و البته ریشه گیاه رسیده است.

افزودن یک دیدگاه

لطفا 5 و 4 را با هم جمع نمایید.

مشترک خبرنامه وطن‌بیو شوید!

لطفا جمع 7 و 6 را محاسبه نمایید.