نحوه کاشت و نگهداری طالبی
توسط واحد آموزش (بروزرسانی: )
طالبی گیاهی خزنده از خانواده خربزههاست که بهراحتی با پوسته شبکهای بژ رنگ خود شناخته میشود. این میوه دارای پوست زرد مایل به سبز و گوشت نارنجی شیرین است. برگهای قلبیشکل، سبز متوسط و زبر روی ساقههای کرکدار قرار دارند که بر روی شاخههای خزندهی تیغدار رشد میکنند. طالبی عاشق هوای گرم است و با سرعتی متوسط رشد میکند. معمولاً در بهار کاشته میشود تا در تابستان برداشت شود.
نحوه کاشت طالبی
طالبی در هوای گرم و با فضای کافی بین بوتهها (حداقل ۴۵ سانتیمتر) بهترین رشد را دارد. مکانی با آفتاب کامل و خاکی غنی از مواد مغذی، با pH اسیدی تا خنثی و زهکشی خوب انتخاب کنید. افزودن کمپوست به خاک کمک میکند تا مواد غذایی لازم برای رشد گیاهان جوان فراهم شود.
زمان کاشت
در مناطق سردسیر، بهتر است بذرها را ۴ تا ۶ هفته قبل از تاریخ احتمالی آخرین یخبندان بهاری در محیط داخلی بکارید. سپس زمانی که دمای خاک به بالای ۱۶ درجه سانتیگراد رسید، نشاها را به بیرون منتقل کنید. در مناطق گرمتر، میتوان مستقیماً بذر را در خاکی با دمای بیش از ۱۶ درجه سانتیگراد کاشت.
انتخاب محل کاشت
مکانی آفتابگیر با خاک دارای زهکشی خوب برای کاشت طالبی انتخاب کنید. کاشت در گلدان نیز ممکن است، ولی نیاز به گلدانی بزرگ دارد. از کاشت طالبی در کنار هندوانه خودداری کنید، زیرا این دو گیاه آفات و بیماریهای مشترک دارند.
فاصله، عمق و پشتیبانی
بذرها را در عمق حدود ۲٫۵ سانتیمتر بکارید. فاصله بین بوتهها ۴۵ سانتیمتر و فاصله بین ردیفها حدود ۹۰ سانتیمتر باشد. استفاده از داربست الزامی نیست، اما میتوان شاخهها را برای رشد عمودی تربیت کرد. این کار باعث صرفهجویی در فضا و کاهش احتمال بیماریهای خاکی میشود.
مراقبت از گیاه طالبی
نور
طالبی به حداقل ۶ ساعت نور مستقیم آفتاب در روز نیاز دارد. آفتاب کافی به خشک ماندن برگها و جلوگیری از بیماریهای قارچی کمک میکند.
خاک
خاکی شنی-رسی، با pH کمی اسیدی تا خنثی و زهکشی مناسب برای طالبی ایدهآل است. افزودن کمپوست به بهبود مواد مغذی و زهکشی کمک میکند.
آب
طالبی در دوران رشد، گلدهی و تشکیل میوه به حدود ۷.۵ لیتر آب در هفته نیاز دارد. بهتر است صبح زود آبیاری شود تا برگها در طول روز خشک شوند. با بزرگتر شدن میوهها، میزان آبیاری را کاهش دهید. شرایط گرم و خشک در مراحل پایانی رشد، باعث تولید طالبیهای شیرینتر میشود.
دما و رطوبت
دمای ایدهآل در طول فصل رشد بین ۲۱ تا ۳۲ درجه سانتیگراد است. طالبی نسبت به سرما حساس است و دمای بالای ۳۲ درجه میتواند باعث ریزش گلها و کاهش محصول شود. در مراحل اولیه رشد، طالبی رطوبت بالا را میپسندد، اما در دوره گلدهی و تشکیل میوه، رطوبت ۶۰ تا ۷۰ درصد بهتر است.
کوددهی
پیش از کوددهی، بهتر است آزمایش خاک انجام شود. نیتروژن زیاد باعث رشد بیش از حد برگها و کاهش میوه میشود. در خاکهای فقیر، افزودن کود حیوانی کمپوست شده هنگام کاشت و استفاده از کود آلی متعادل مانند عصاره ماهی هر چند هفته یکبار توصیه میشود. دستور مصرف بر اساس برچسب کود انجام شود.
گردهافشانی
گلهای طالبی نر و ماده هستند و گردهافشانی با کمک حشرات و باد انجام میشود. در صورت عدم تشکیل میوه، میتوان گردهافشانی دستی انجام داد: گل نر را جدا کرده، گلبرگها را بردارید و پرچم را درون گل ماده تکان دهید تا گرده منتقل شود. این کار را در تمام شاخهها تکرار کنید.
برداشت طالبی
زمان برداشت بسته به نوع طالبی متفاوت است. چند علامت مهم رسیدگی طالبی:
- رنگ پوست از سبز به زرد-قهوهای تغییر میکند.
- در محل اتصال میوه به ساقه شکاف کوچکی ایجاد میشود.
- میوه بهراحتی با چرخاندن جدا میشود.
میوهای که خود به خود میافتد احتمالاً بیش از حد رسیده، و میوهای که بهسختی جدا میشود هنوز نارس است. طالبی رسیده را بهآرامی بچرخانید و از ساقه جدا کنید. مراقب باشید شاخههای دیگر آسیب نبینند. میوههای برشنخورده را حدود یک هفته در دمای اتاق نگهداری کنید. میوههای بریده شده را در یخچال و طی چند روز مصرف کنید.
کاشت طالبی
بهتر است طالبی در زمین مزرعه یا باغچه کاشته شود، اما اگر فضای مناسب ندارید، میتوان آن را در گلدان هم پرورش داد. انواع کوچکتر طالبی برای گلدان مناسبتر هستند. گلدان باید حداقل ۲۰ لیتری و دارای زهکشی باشد. کیسههای رشد سبکتر از گلدانهای سفالی یا سرامیکی هستند و گزینه خوبیاند. استفاده از داربست برای رشد عمودی شاخهها در گلدان توصیه میشود.
هرس
وقتی میوهدهی شروع شد، جوانههای انتهایی شاخهها را قطع کنید. با اینکه ممکن است برخی شکوفهها حذف شوند، اما این کار باعث درشتتر شدن میوههای باقیمانده و بهبود کیفیت آنها میشود.
تکثیر طالبی
طالبی معمولاً از بذر یا نشای آماده پرورش مییابد. میتوان بذر گیاهان رسیده را ذخیره کرد:
- میوهی کاملاً رسیده را از بوته بچرخانید و جدا کنید.
- آن را نصف کرده و دانهها را با قاشق خارج کرده و در صافی بریزید.
- پالپ اطراف دانهها را بشویید.
- بذرها را روی دستمال یا توری پخش کرده و بهمدت یک هفته خشک کنید.
- بذر خشکشده را در پاکت برچسبدار در مکانی خنک، تاریک و خشک نگهداری کنید. این بذرها تا چند سال قابل استفادهاند.
کاشت بذر طالبی
اگر قصد دارید بذر را در محیط داخلی بکارید، آن را در سینی حاوی خاک مخصوص جوانهزنی مرطوب قرار دهید. استفاده از پد گرمایی برای حفظ دمای خاک در حدود ۲۹ درجه سانتیگراد به جوانهزنی سریعتر کمک میکند. خاک را مرطوب نگه دارید ولی خیس نکنید. جوانهزنی معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته انجام میشود.
کاشت طالبی در گلدان
برای کشت گلدانی از خاک ارگانیک دارای پرلیت یا ورمیکولیت استفاده کنید. افزودن کمی کمپوست نیز مفید است. تعویض گلدان معمولاً نیاز نیست، فقط از ابتدا گلدانی با اندازه مناسب انتخاب کنید تا به ریشهها و شاخهها آسیب نرسد.
زمستانگذرانی
طالبی گیاهی یکساله است و چرخه رشد آن در یک فصل کامل میشود. این گیاه تحمل سرما را ندارد و نیازی به نگهداری زمستانی ندارد.
آفات و بیماریهای رایج طالبی
آفات رایج شامل شتهها، بید ساقهخوار کدو و سوسک خیار هستند. بیماریهای شایع نیز شامل سفیدک پودری و پژمردگی فوزاریومی است. برخی آفات با روغن نیم یا حشرهکشهای ارگانیک کنترل میشوند. بهترین راه مقابله با بیماریها، فراهم کردن شرایط رشدی مناسب است.
سوالات متداول
بهترین زمان کاشت طالبی چه موقع است؟
در مناطق سرد، باید بذر طالبی را ۴ تا ۶ هفته قبل از آخرین یخبندان بهاری در محیط داخلی بکارید و بعد از گرم شدن خاک به بالای ۱۶ درجه سانتیگراد به زمین منتقل کنید. در مناطق گرم میتوان بذر را مستقیماً در زمین کاشت.
برای رشد بهتر طالبی چقدر باید آبیاری شود؟
طالبی در دوران رشد، گلدهی و تشکیل میوه به حدود ۷.۵ لیتر آب در هفته نیاز دارد. آبیاری صبحگاهی توصیه میشود تا برگها در طول روز خشک شوند. در مراحل پایانی رسیدگی میوه، میزان آبیاری باید کاهش یابد تا طالبیها شیرینتر شوند.
چگونه میتوان متوجه رسیدگی طالبی شد؟
وقتی رنگ پوست طالبی از سبز به زرد متمایل به قهوهای تغییر کند، در محل اتصال به ساقه ترک ایجاد شود، و میوه بهراحتی با چرخاندن جدا شود، نشانه رسیدگی است. میوههایی که خودبهخود میافتند معمولاً بیشازحد رسیدهاند.
دیدگاهها
افزودن دیدگاه