نحوه کاشت و مراقبت از تخم چیا
توسط واحد آموزش (بروزرسانی: )
تخم چیا بهدلیل خواص بالقوه فراوان تغذیهای و سلامتی، محبوبیت تازهای پیدا کردهاند. چیا یک گیاه یکسالهی بومی مکزیک و گواتمالا است که در مناطق گرمسیر بهخوبی رشد میکند. این گیاهان مانند بسیاری از گیاهان خانوادهی نعنا، رشد تهاجمی دارند و در برخی موارد بهسرعت گسترش مییابند. پس از استقرار، گیاه چیا به مراقبت بسیار کمی نیاز دارد. در ادامه راهنمای کاشت و مراقبت از این گیاه آمده است.
گلهای چیا بهصورت خوشههایی مشابه سنبلهی گندم روی ساقههایی رشد میکنند که ممکن است تا حدود ۱۵۰ سانتیمتر قد بکشند. گلهای کوچک زنگولهایشکل آن که از اواخر بهار تا اوایل تابستان شکوفا میشوند، به رنگ آبی مایل به بنفش هستند و جلوهی زیبایی دارند. با اینکه این گیاه زینتی جلوهی زیبایی دارد، اما ویژگی اصلی آن، دانههایش هستند.
مراقبت از گیاه چیا
اگر قصد برداشت بذرهای چیا را برای مصرف خانگی دارید، خوشبختانه باید بدانید که چیا گیاهی آسانکاشت و کمنیاز است؛ بهویژه اگر در مناطق گرم آمریکای شمالی زندگی میکنید.
نیازهای پایه گیاه چیا:
- نیاز به نور کامل خورشید دارد.
- با انواع مختلف خاک سازگار است.
- به آب و کود زیادی نیاز ندارد.
نور
چیا در نور کامل خورشید بهترین عملکرد را دارد و حتی در داغترین روزهای تابستان نیز مقاوم است.
خاک
این گیاه با انواع مختلف خاک سازگار است. در مناطق بومی خود اغلب در خاک شنی رشد میکند، اما در خاکهای رسی نیز قابل کشت است. با این حال، زهکشی خوب خاک ضروری است، زیرا چیا از خاک مرطوب و ماندابی خوشش نمیآید.
اگر چیا را در گلدان میکارید، از خاکهای آمادهی مخصوص گلدان با مقداری شن استفاده کنید و از گلدانهای سفالی بدون لعاب استفاده نمایید تا رطوبت بهتر جذب شود.
آبیاری
چیا بسیار مقاوم به خشکی است. در مراحل اولیه تا استقرار گیاه، آبیاری منظم مفید است، اما پس از آن، گیاه به آب بسیار کمی نیاز دارد و میتواند با شرایط مختلف سازگار شود.
چیا از نخستین گیاهانی است که پس از آتشسوزی دوباره سبز میشود، که نشاندهندهی مقاومت و سازگاری بالای آن است.
دما و رطوبت
چیا در آبوهوای گرم عملکرد خوبی دارد و به سرما حساس است. بهترین بازهی دمایی برای رشد آن بین ۱۶ تا ۲۶ درجه سانتیگراد است.
کوددهی
اگر خاک غنی دارید، نیازی به کوددهی نیست. در صورت خاک ضعیف، میتوانید مقدار کمی کمپوست اضافه کنید.
نحوه برداشت بذر چیا
از زمان کاشت تا برداشت، حدود چهار ماه زمان نیاز است. نشانهی آمادگی برداشت، زمانی است که گلها شروع به خشک شدن کرده و گلبرگها را از دست میدهند. منتظر قهوهایشدن کامل گلها نباشید، چون ممکن است بذرها از دست بروند.
برای برداشت، با قیچی یا ابزار استریلشده، گل را کمی پایینتر از خوشه ببرید و داخل یک پاکت کاغذی قرار دهید. پاکت را در جای گرم و خشک بگذارید تا گلها کاملاً خشک شوند. پس از یک تا دو هفته، پاکت را تکان دهید تا بذرها جدا شوند.
در صورت نگهداری مناسب، بذرهای چیا تا ۴ یا ۵ سال دوام دارند. باید آنها را در ظرفی دربسته، دور از رطوبت و در دمای ثابت نگهداری کنید. بذرهایی که لزج، کپکزده، حشرهزده یا به هم چسبیدهاند، قابل استفاده نیستند. بذر چیا باید بویی ملایم و آجیلی داشته باشد، نه بویی تند یا فاسد.
روش کاشت بذر چیا
چیا در مناطقی با زمستانهای ملایم و بدون یخبندان (مناسب برای رشد گیاهان گرمسیری) رشد میکند و واریتههای جدیدتر حتی در مناطق سردتر نیز برای اهداف تجاری موفق عمل کردهاند. اگر در منطقه مناسب زندگی میکنید، مانند سایر گیاهان یکساله میتوانید بذرها را مستقیماً بکارید.
مراحل کاشت:
- در پاییز، بستر خاک را آماده کرده و بذرها را بهصورت پراکنده بپاشید و بهصورت سطحی با خاک بپوشانید.
- هر روز بهصورت سبک آبیاری کنید تا جوانهها ظاهر شوند.
- پس از استقرار، گیاهان چیا در پاییز سال بعد خودشان مجدداً بذر میپاشند.
- چیا گیاهی محبوب برای گردهافشانهاست و بهطور طبیعی نیز خودبارور است. بذرها در سرهای کوچک زیر گلها تشکیل میشوند.
زمستانگذرانی
چیا به سرما حساس است و در دمای پایین از بین میرود. فقط بهعنوان گیاه یکساله تابستانی باید کشت شود.
چگونه گیاه چیا را به گلدهی تشویق کنیم
چیا یک گیاه یکساله گلدهنده است. برای تشویق به گلدهی، موارد زیر را رعایت کنید.
زمان گلدهی
این گیاه از اواخر بهار تا اوایل تابستان گل میدهد که بسته به میزان بارش ممکن است کمی تغییر کند.
ظاهر و بوی گل چیا
گلهای چیا معمولاً سفید یا بنفش هستند و بهصورت خوشهای در انتهای ساقه ظاهر میشوند. عطر آنها شبیه نعناع است.
چطور گلدهی را افزایش دهیم
برای گلدهی بیشتر، از آبیاری بیش از حد بپرهیزید و حداقل شش ساعت نور مستقیم خورشید را برای گیاه فراهم کنید.
مشکلات رایج گیاه چیا
با اینکه چیا تقریباً هیچ آفت یا بیماری خاصی ندارد، اما ممکن است با مشکلاتی مواجه شود:
پوسیدگی ریشه
در صورت آبیاری بیش از حد، ریشه دچار پوسیدگی میشود و برگها نیز قهوهای میشوند. با توجه به مقاومت بالای گیاه در برابر خشکی، بهتر است بهجای آبیاری زیاد، مقدار کمتری آب بدهید.
سوختگی گیاه
چیا با اینکه مقاوم به خشکی است، اما در برابر گرمای شدید حساس است. در هنگام موج گرما، با آبیاری بیشتر گیاه را سالم نگه دارید.
کاشت تخم چیا به عنوان میکروگرین
تخم چیا یکی از محبوبترین بذرها برای کاشت میکروگرینهاست، زیرا جوانههای آن سریع رشد میکنند و سرشار از مواد مغذی مانند امگا-۳، فیبر، پروتئین و آنتیاکسیدان هستند. میکروگرین چیا طعمی ملایم و بافتی لطیف دارد و برای افزودن به سالاد، ساندویچ و اسموتی بسیار مناسب است.
مراحل کاشت میکروگرین چیا:
-
آمادهسازی بستر:
یک سینی کمعمق یا بشقاب با لایهای نازک از خاک مخصوص جوانهزنی، پارچه نخی مرطوب یا کاغذ آشپزخانه انتخاب کنید. -
پاشیدن بذرها:
تخم چیا را بهصورت یکنواخت و با فاصله روی سطح مرطوب پخش کنید. این بذرها در تماس با رطوبت لایهای ژلهای تولید میکنند که به جوانهزنی کمک میکند. -
رطوبت و نور:
سطح بذرها را با اسپری مرطوب نگه دارید و سینی را در مکانی روشن با نور غیرمستقیم خورشید قرار دهید. دما بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد ایدهآل است. -
جوانهزنی و رشد:
بذرها معمولاً در ۲ تا ۳ روز جوانه میزنند و پس از ۷ تا ۱۰ روز، وقتی به ارتفاع حدود ۵ تا ۷ سانتیمتر رسیدند، آماده برداشت هستند. -
برداشت:
با قیچی تمیز، میکروگرینها را نزدیک به سطح پایه بچینید و بلافاصله مصرف کنید یا در یخچال نگهداری نمایید.
میکروگرین چیا انتخابی عالی برای تغذیه سالم و کشت خانگی بدون نیاز به خاک فراوان یا فضای زیاد است.
سوالات متداول
بذر چیا را چه زمانی باید بکاریم؟
بهترین زمان برای کاشت بذر چیا اوایل پاییز یا بهار است، زمانی که خطر سرمازدگی از بین رفته باشد. در مناطق گرم، پاییز گزینهی مناسبی است تا گیاه فرصت استقرار پیدا کند.
آیا میتوان چیا را در گلدان یا آپارتمان هم کاشت؟
بله، میتوان چیا را در گلدانهای سفالی بدون لعاب با زهکشی مناسب کاشت. کافی است آن را در محل پرنور (ترجیحاً در معرض نور مستقیم آفتاب) قرار دهید و از آبیاری بیش از حد خودداری کنید.
از کجا بفهمیم زمان برداشت بذر چیا فرا رسیده است؟
زمانی که گلهای گیاه پژمرده میشوند و گلبرگهایشان میریزند و بهتدریج خشک میشوند، وقت برداشت بذر فرا رسیده است. بهتر است پیش از قهوهایشدن کامل خوشهها، آنها را بچینید تا بذرها از بین نروند.
دیدگاهها
افزودن دیدگاه