چگونه آفتابگردان بکاریم و از آن مراقبت کنیم
توسط واحد آموزش (بروزرسانی: )
آفتابگردانها گنجینههای تابستان هستند. این گیاهان کمنیاز معمولاً از اواسط تابستان شکوفه میدهند و گلدهی آنها تا اوایل پاییز ادامه دارد. گلها بهطور میانگین بین ۸ تا ۱۵ سانتیمتر قطر دارند و از یک دیسک مرکزی بزرگ و گلبرگهای زرد کوتاه تشکیل شدهاند.
این گیاهان یکساله در رنگهای دیگری مانند قرمز، ماهگونی، کرم، نارنجی و دورنگ نیز موجود هستند. آفتابگردانها بر روی ساقههای پشمالو، محکم و ایستادهای رشد میکنند که میتوانند تا ۴٫۵ متر نیز بلند شوند. برخی از گونهها تا حدی در برابر خشکسالی مقاوماند.
مراقبت از آفتابگردان
- آفتابگردانها مکانهای آفتابی را ترجیح میدهند؛ جایی که حداقل ۶ ساعت در روز آفتاب بگیرند و خاک آن زهکشی خوبی داشته باشد.
- آنها تحمل رقابت با علفهای هرز را ندارند، پس باغ خود را تمیز نگه دارید.
- مالچپاشی در اطراف آفتابگردانها به حفظ رطوبت خاک و جلوگیری از رشد علفهای هرز کمک میکند.
- حیوانات وحشی اغلب به نهالهای آفتابگردان جذب میشوند، بنابراین بهتر است نهالها را با پوشش ردیفی یا توری محافظت کنید و زمانی که به حدود ۳۰ سانتیمتر رسیدند، پوشش را بردارید.
کاشت
آفتابگردانها را بعد از آخرین سرما بکارید؛ ترجیحاً زمانی که دمای شب به حدود ۱۰ درجه سانتیگراد رسیده باشد. بذرها را مستقیماً در خاک در عمق حدود ۲٫۵ سانتیمتر بکارید. بین هر گیاه چند متر فاصله قرار دهید. بهتر است در مکانی بکارید که در برابر بادهای شدید محافظت شود.
نور
برای شکوفهدهی بهتر و ساقههای قویتر، آفتابگردانها را در نور کامل آفتاب بکارید؛ یعنی حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز. چون گلهای آفتابگردان به خورشید میچرخند (هلیوتروپ هستند)، نور فراوان به آنها کمک میکند صاف بایستند.
خاک
آفتابگردانها در تقریباً هر نوع خاکی رشد میکنند، حتی در خاکهای خشک و فقیر. با این حال، در خاکی با زهکشی مناسب و دارای مواد آلی فراوان، بهتر رشد میکنند.
آبیاری
اگرچه آفتابگردانها تا حدی در برابر خشکی مقاوماند، اما آبیاری منظم به شکوفهدهی بیشتر کمک میکند، چرا که در زمان خشکسالی گلدهی کاهش مییابد. اجازه دهید ۲ تا ۵ سانتیمتر بالایی خاک بین دو آبیاری خشک شود. اگر گیاه خم شده و خاک خشک است، این نشانه نیاز به آب بیشتر است.
دما و رطوبت
دمای مطلوب برای رشد آفتابگردان بین ۲۱ تا ۲۶ درجه سانتیگراد است. با این حال، در صورت تأمین رطوبت، گرمای شدید را نیز تحمل میکنند. همچنین میتوانند محیطهای نسبتاً سرد ولی آفتابی را نیز تحمل کنند.
آنها رطوبت بالا را نیز تحمل میکنند؛ اما باید خاک با زهکشی خوب و جریان هوای کافی داشته باشند تا از پوسیدگی ریشه و بیماری جلوگیری شود.
کوددهی
آفتابگردانها کودهایی با فسفر و پتاسیم بالا را دوست دارند. اگر خاک غنی و لومی دارید، احتمالاً نیازی به کود نیست. اگر خاک فقیر دارید، از کودهای آهستهرهش در بهار استفاده کنید.
قیم و تکیهگاه
کاشت آفتابگردانها به صورت گروهی میتواند به آنها در برابر باد و باران کمک کند. اغلب باید برای گونههای بلند قیم استفاده کرد تا ایستاده بمانند، چرا که هنگام گلدهی بسیار سنگین میشوند.
کاشت کنار حصار سادهترین روش قیمدهی است. چوب بامبو نیز برای نگه داشتن گیاه کافی است. هنگام فرو کردن قیم در خاک مراقب باشید ریشه گیاه آسیب نبیند.
هرس
معمولاً آفتابگردانها نیازی به هرس ندارند، اما در صورت رشد گروهی میتوان گاهی آنها را هرس کرد. زمانی که گلها قهوهای و خشک میشوند، آنها را از پایه ببرید. همچنین میتوان با چیدن گلهای پژمرده، شکوفهدهی مجدد را تشویق کرد.
تکثیر آفتابگردان
آفتابگردانها را میتوان با قلمه زدن نیز تکثیر کرد، اگرچه تکثیر با بذر سادهتر است. هدف از قلمه زدن، ایجاد یکنواختی ژنتیکی است. بهتر است قبل از بلوغ کامل گیاه، قلمه بگیرید.
روش تکثیر با قلمه:
- یک ساقه بدون گل به طول ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر را با قیچی باغبانی ببرید.
- برگهای پایین را بردارید تا گرهها نمایان شوند و حدود ۱ سانتیمتر از بالای قلمه را هم ببرید تا دو برگ انتهایی باقی بمانند.
- قسمت بدون برگ را تمیز کرده و به هورمون ریشهزا آغشته کنید.
- قلمه را در مخلوطی از ماسه و پیتماس بکارید، طوری که بخش بدون برگ زیر خاک قرار گیرد.
- قلمه را در جای گرم با نور کم قرار دهید و با پلاستیک بپوشانید.
- پس از ۲ تا ۴ هفته، ریشهزایی را بررسی کنید.
- قلمه را برای یک هفته در سایهی بیرون قرار دهید و سپس به آفتاب کامل منتقل کنید.
کاشت آفتابگردان از بذر
میتوانید بذرها را پس از پایان خطر سرما مستقیماً در باغ بکارید یا آنها را ۳ تا ۴ هفته زودتر در داخل خانه جوانه زده و سپس به باغ منتقل کنید.
- بذرها را در عمق ۲٫۵ تا ۵ سانتیمتر و با فاصله حدود ۱۵ سانتیمتر بکارید.
- آنها را مرطوب نگه دارید (نه خیس) تا پس از ۷ تا ۱۰ روز جوانه بزنند.
- گونههای بلند را به فاصله ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر و گونههای کوتاه را حدود ۳۰ سانتیمتر از هم بکارید.
برداشت بذر
برای برداشت بذر، گل را همراه با حدود ۳۰ سانتیمتر از ساقه ببرید و در مکانی گرم، خشک و دارای تهویه، دور از حشرات و جوندگان آویزان کنید. روی گلها پارچه نازک یا کیسه کاغذی بکشید تا بذرهای آزاد را جمع کند. زمانی که بذرها کاملاً خشک شدند، بهراحتی از گل جدا میشوند.
کاشت در گلدان
برای کاشت آفتابگردان در گلدان، گلدانی متناسب با اندازه گیاه انتخاب کنید. آن را با مخلوط خاک گلدانی و مواد آلی پر کرده و در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهید. معمولاً گلدانهایی با حجم ۲۶ تا ۳۸ لیتر مناسب هستند. چون گیاه یکساله است، معمولاً نیازی به تعویض گلدان نیست.
زمستانگذرانی
آفتابگردانهای یکساله در برابر یخبندان مقاوم نیستند و نیازی به زمستانگذرانی ندارند.
آفات و بیماریهای رایج
پرندگان و جوندگان علاقه زیادی به بذر آفتابگردان دارند. برای حفظ بذرها، گلها را با تور بپوشانید.
کرم آفتابگردان روی گیاه تخمگذاری میکند و لاروهای آن از گل تغذیه کرده، بذرها را سوراخ میکنند. آفتکشها میتوانند کمککننده باشند.
سوسکها یا کرمها ممکن است برگها را بخورند. بیماریهای قارچی مثل کپک پودری و زنگ نیز رایجاند. برای پیشگیری، گردش هوای مناسب فراهم کرده و قارچکش استفاده کنید.
چگونه آفتابگردان را به گلدهی وادار کنیم
آفتابگردانها در تابستان گلهای زرد پررنگ با رایحهای ملایم و چوبی میدهند. برای تشویق به گلدهی، نور کامل آفتاب و آبیاری منظم را تأمین کنید. هنگام گلدهی، با دقت با گلها برخورد کنید.
مشکلات رایج
تغییر رنگ
ممکن است ساقهها و برگها در ماههای مرطوب لکههای قهوهای یا سیاه پیدا کنند (بیماری «شانکر ساقه»). در صورت عدم درمان، گیاه به سرعت از بین میرود. از قارچکش قوی استفاده کنید و در صورت تداوم مشکل، گیاه را حذف کنید.
لکه برگی
برگهای آفتابگردان ممکن است دچار لکههای قهوهای یا سیاه شوند که در نهایت منجر به افتادن برگ میشود. میتوان از اسپری سیر یا سرکه سیب رقیقشده استفاده کرد. اگر مؤثر نبود، برگ یا کل گیاه را حذف کنید.
سوالات متداول
بهترین زمان برای کاشت آفتابگردان چه زمانی است؟
آفتابگردان را باید پس از پایان کامل سرما و زمانی که دمای شب بهطور ثابت بالای ۱۰ درجه سانتیگراد رسیده باشد، بکارید. معمولاً این زمان اواخر بهار یا اوایل تابستان است. بذرها را میتوان مستقیماً در خاک در عمق ۲ تا ۲٫۵ سانتیمتر کاشت.
آفتابگردان به چه مقدار نور خورشید نیاز دارد؟
آفتابگردان برای رشد مطلوب و گلدهی کامل به حداقل ۶ ساعت نور مستقیم خورشید در روز نیاز دارد. این گیاهان به نور فراوان علاقه دارند و گلهای آنها به سمت خورشید میچرخند (پدیده هلیوتروپیسم).
آیا آفتابگردان به آبیاری زیاد نیاز دارد؟
آفتابگردان تا حدی در برابر خشکی مقاوم است، اما آبیاری منظم باعث شکوفهدهی بهتر میشود. بین دو آبیاری، اجازه دهید ۲ تا ۵ سانتیمتر سطح خاک خشک شود. اگر گیاه خم شد و خاک خشک بود، این نشانه کمبود آب است.
آفتابگردان در چه نوع خاکی بهترین رشد را دارد؟
آفتابگردان میتواند در انواع مختلف خاک رشد کند، اما در خاکهای دارای زهکشی خوب و سرشار از مواد آلی عملکرد بهتری دارد. خاک لومی یا شنی با تهویه مناسب برای رشد ریشهها بسیار ایدهآل است.
دیدگاهها
افزودن دیدگاه