مجله کشاورزی

رمز بدست آوردن محصولات خوب و تولیدات گیاهی باکیفیت، در حفظ سلامت خاک مزرعه، باغ و مراتع نهفته است، اما ایجاد این تعادل اغلب به نظر ما غیرممکن می‌آید. برای حفظ خاک مغذی، حاصل‌خیز ، مرطوب و با پی‌اچ حداقل ۵ باید با فاکتورهایی که خارج از کنترل ما هستند مثل ساختار طبیعی خاک دست و پنجه نرم کرد.

اگر زمانی فیلمی با عنوان «خاک» ساخته شود، ستاره آن عنصر نیتروژن خواهد بود. مطمئناً مواد معدنی، مواد آلی و میکروب‌های مختلف حائز اهمیت هستند. آب و هوا، جغرافیا و مبحث آب‌شناسی نیز نقش خود را دارند. اما عامل اصلی چیزی نیست جز نیتروژن. به دلیل ضروری بودن آن برای حیات روی زمین، اهمیت زیادی کسب کرده است.

آب عمدتاً توسط ریشه درخت به کمک پدیده اسمز به درون درختان منتقل می‌شود و هر ماده مغذی معدنی محلول همراه با آن نیز از طریق بافت چوبی داخلی (با استفاده از مویینگی) به سمت بالا کشیده شده و وارد برگ‌ می‌شود. این مواد مغذی منتقل‌شده بعداً از طریق فرایند فتوسنتز، درخت را تغذیه می‌کنند.

علائم اولیه بیماری سوختگی استمفیلیومی شامل لکه‌های کوچک، مرطوب و سفید تا زرد کمرنگ روی برگ‌ها است. میزان این ضایعات معمولاً در سمتی از برگ که رو به باد شدید است بیشتر می‌باشد. با گذشت زمان، این ضایعات کوچک در امتداد تیغه برگ رشد کرده و به هم می‌پیوندند.

در بیماری لکه سیاه سیب زمینی، لکه یا شوره‌های سیاه برجسته‌ای با اندازه و اشکال نامنظم روی سطح سیب‌زمینی ظاهر می‌شوند. این لکه‌های سیاه را می‌توان به راحتی با مالش دادن یا خراش دادن از سطح سیب‌زمینی جدا کرد. با کمک یک ذره‌بین می‌توان ماده‌ی قارچی سفیدرنگی را در اطراف این لکه‌ها مشاهده کرد.

این قارچ‌ها باعث بروز طیف گسترده‌ای از علائم (آنتراکنوز) می‌شوند. علائم پدیدآمده به آب و هوا و بافتی که مورد حمله قرار گرفته بستگی دارند. لکه‌های کوچک فرورفته‌ای به رنگ‎های مختلف روی برگ‌ها، شاخه‌های کوچک، گل‎ها یا میوه‎های درخت انار ظاهر می‎شود که غالباً با هاله‎ای کمابیش مشخص احاطه شده‌اند.

نهالها طی رشدشان ممکن است در دو برهه بمیرند: قبل و بعد از جوانه زدن. پس از کاشت و قبل از جوانه زدن بذر، سریعاً قارچ به آن حمله می‌کند و سبب پوسیدگی و ممانعت از جوانه‌زنی‌اش می‌شود. در مرحله‌ی بعد از جوانه‌زنی، نهالها رشد ناقصی دارد و پوسیدگی طوقه‌ی ساقه شروع می‌شود.

علائم لکه زرد در گیاهان می‌تواند به‎صورت نکروز، کلروز یا هر دو ظاهر شود. لکه‎های نکروتیک به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد هستند و ابتدا روی قسمت‎های بالایی و پائینی برگ‎ها ظاهر می‎شوند. لکه‎ها سپس بصورت ضایعاتی عدسی‎شکل و زردرنگ درمی‎آیند.

قارچ دوده‌ای (Sooty Mold) ممکن است روی درخت انبه یا هر گیاه دیگری که قبلا منبع غذایی حشرات بوده پیدا شود. در واقع قارچ روی عسلک رشد می‌کند، ترشح چسبناک و شیرینی که توسط برخی از حشرات تولید می‌شود تا حشرات مشابه خود را جذب کنند. قارچ از عسلک به عنوان منبع غذایی‌اش استفاده می‌کند.

درختان لیمو ترش هم به‌خاطر داشتن میوه‌ای ترش و معطر و هم به‌خاطر فرم پر‌ پشت و داشتن برگ‌های بزرگ و براق ارزشمند محسوب می‌شوند. لیمو محصولی فراوان با میوه‌های بزرگ و ترش‌مزه به ثمر می‌رساند.